jak poradzić sobie z insulinoopornością

INSULINOOPORNOŚĆ – OBJAWY I DIETA

Odporność na insulinę niesie ze sobą wiele przykrych konsekwencji. Warto zatem zadbać o swoje zdrowie, jeszcze zanim schorzenie zdąży zaatakować nasz organizm z pełną mocą.

cZYM JEST INSULINA?

DZIAŁANIE I WŁAŚCIWOŚCI INSULINY

działanie hormonu insuliny

Insulina jest hormonem wytwarzanym przez komórki trzustki, a następnie uwalnianym do krwioobiegu, którym “podróżuje” po całym organizmie. Rola insuliny w ludzkim ciele jest niezwykle ważna, przy czym większość jej działań ukierunkowana została na metabolizm węglowodanów tj. cukry proste i skrobia, lipidów oraz białek.

Reguluje również niektóre funkcje komórek organizmu, w tym ich wzrost, przy czym kluczowe działanie insuliny polega przede wszystkim na kontroli wykorzystania glukozy przez organizm jako źródła energii.

BŁĘDNE KOŁO INSULINOWE

Najważniejszym działaniem insuliny jest spowodowanie aby komórki organizmu (szczególnie mięśniowe i tłuszczowe) usunęły / wchłonęły glukozę z krwi. W ten sposób hormon kontroluje jej poziom w całym organizmie. Można to sobie wyobrazić jako insulinę “pukającą do drzwi” komórek mięśniowych i lipidowych.

Komórki słyszą pukanie, otwierają się i pozwalają na użycie glukozy. W wyniku oporności na insulinę mięśnie jednak nie słyszą pukania – są odporne. Tak więc trzustka informuje, że potrzebuje jeszcze więcej insuliny, co z kolei zwiększa poziom insuliny we krwi i powoduje jeszcze głośniejsze pukanie.

Opór komórek stale wzrasta z czasem. Dopóki trzustka jest w stanie wytworzyć wystarczającą ilość insuliny, aby pokonać tę oporność, poziom glukozy we krwi pozostaje prawidłowy. Kiedy trzustka nie może już wytwarzać wystarczającej ilości hormonu, poziom glukozy we krwi zaczyna niebezpiecznie rosnąć.

Początkowo dzieje się to tylko po posiłkach – kiedy stężenie cukru jest najwyższe i potrzeba więcej insuliny – ale w końcu także podczas okresów postu (np. po przebudzeniu rano). Ta oporność występuje zarówno w odpowiedzi na insulinę własną organizmu (endogenną), jak i wtedy gdy hormon podaje się we wstrzyknięciu (egzogennym).

WAŻNE
Insulinooporność jest czynnikiem ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 i różnych chorób serca, a dość często rozwija się równolegle z otyłością. Należy jednak pamiętać, że nawet szczupłe osoby mogą zachorować.
niebezpieczeństwo insulinooporności

OBJAWY I SKUTKI INSULINOOPORNOŚCI

skąd bierze się insulinooporność

PRZYCZYNY INSULINOOPORNOŚCI

Istnieje kilka przyczyn oporności na insulinę, przy czym stosunkowo duże znaczenie mają w tym przypadku czynniki genetyczne. Również niektóre leki, a w szczególności sterydy oraz hormonalne środki antykoncepcyjne, mogą się przyczyniać wystąpienia tego schorzenia.

Ponadto insulinooporność jest często obserwowana w przypadku osób cierpiących na zespół metaboliczny, dużą otyłość, infekcje o zróżnicowanym podłożu oraz podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

Inne czynniki, które mogą wywołać insulinooporność to ciąża, problemy ze snem, a szczególnie bezdech senny, palenie tytoniu, picie nadmiernych ilości alkoholu, a także podeszły wiek.

JAK ROZPOZNAĆ INSULINOOPORNOŚĆ?

Choć odporność na insulinę nie niesie ze sobą zbyt wielu charakterystycznych objawów, dość często łączy się ją z otyłością brzuszną, podwyższonym poziomem cholesterolu i wysokim ciśnieniem krwi.

Ponadto o inuslinooporności mogą świadczyć choćby takie czynniki jak: przewlekłe zmęczenie, nadmierna senność, napady wilczego apetytu, wzmożona potliwość, zatrzymywanie wody w organizmie i związany z tym obrzęk twarzy, nagłe spadki energii z towarzyszącymi im atakami paniki, drżenie rąk, kołatanie serca, trądzik, a także częste bóle migrenowe głowy.

Odporność na insulinę wiąże się z innymi, bardzo poważnymi konsekwencjami, tj:

TŁUSZCZOWA WĄTROBA

– to nagromadzenie tłuszczu w wątrobie będące przejawem nieuporządkowanej kontroli lipidów, zwykle silnie związane z opornością na insulinę. Stwardnienie wątroby może być łagodne lub ciężkie. Nowsze dowody sugerują również, że stłuszczenie wątroby w niektórych przypadkach prowadzi do marskości, a nawet nowotworu wątroby.

MIAŻDŻYCA

– jest procesem postępującego zgrubienia i stwardnienia ścian tętnic średnich i dużych, co może prowadzić do choroby wieńcowej, schorzeń naczyń obwodowych, a także udaru.

ZMIANY SKÓRNE

– rogowacenie naskórka wywołujące ciemne, chropowate plamy pod pachami i w fałdach szyjnych. Choć stan ten jest bezpośrednio związany z opornością na insulinę, jego dokładny mechanizm wciąż nie jest do końca jasny.

CUKRZYCA TYPU 2

– przewlekła cukrzyca bywa pierwszym objawem oporności na insulinę. Insulinooporność można odnotować na długo przed wystąpieniem cukrzycy typu 2. Osoby niechętne lub niezdolne do wizyty u lekarza często poszukują pomocy medycznej, gdy już rozwinęły cukrzycę typu 2 i insulinooporność.
w walce o zdrowie

JAK LECZYĆ INSULINOOPORNOŚĆ?

CZY NA INSULINOOPORNOŚĆ JEST LEKARSTWO?

Leczenie oporności na insulinę odbywa się głównie poprzez zmianę stylu życia (obniżenie wagi ciała, zdrowe odżywianie, aktywność fizyczna), a także przyjmowanie odpowiednich leków i suplementów diety (sprawdź opinie o Sugarept).

Cały proces powinien jednak przebiegać dwuetapowo. Przede wszystkim należy zmniejszyć zapotrzebowanie na insulinę, a następnie zwiększyć wrażliwość komórek na działanie tego hormonu.

Metformina, stosowana w farmakologicznym leczeniu schorzenia, zapobiega uwalnianiu glukozy przez wątrobę do krwi, a także zwiększa wrażliwość komórek mięśniowych i tłuszczowych na insulinę, umożliwiając im usuwanie większej ilości glukozy z krwi. Przyjmowanie leków syntetycznych nie rozwiązuje jednak problemu odporoności na insulinę. Równie ważny, a wręcz niezbędny jest zdrowy i higieniczny tryb życia.

WAŻNE

Choć ludzkie tkanki uodparniają się na insulinę z różnych powodów, jedną z najistotniejszych kwestii wpływających na metabolizm cukrów jest nasz styl życia, a dokładnie codzienne odżywianie.

LECZENIE DIETĄ

CO JEŚĆ A CZEGO NIE PRZY INSULINOOPORNOŚCI?

jak leczyć się dietą z insulinooporności

DIETA W WALCE Z INSULINOOPORNOŚCIĄ

Zapotrzebowanie na insulinę można zmniejszyć poprzez wprowadzenie odpowiedniej diety. Szczególnie ważna jest zmiana podaży i jakości węglowodanów w codziennym jadłospisie. Związki te wchłaniają się do komórek, kiedy zostaną rozbite na składowe cukry proste.

Niektóre węglowodany są jednak trawione już w jelicie cienkim i przez to podnoszą poziom cukru we krwi  znacznie szybciej niż inne. Są one określane jako związki mające wysoki indeks glikemiczny. Natychmiastowo wymagają wydzielania większej ilości insuliny do kontrolowania poziomu glukozy we krwi.

Jak zatem należy się odżywiać, aby zapobiec insulinooporności lub ją wyleczyć?

Przede wszystkim należy unikać spożywania produktów o wysokim indeksie glikemicznym, tj. biały cukier, słodycze, przetworzona żywność czy w soki owocowe, mąka pszenna, produkty z kukurydzy i ziemniaków, a nawet niektóre owoce tj. banany, słodkie jabłka, daktyle.

Zamiast tego, do codziennego jadłospisu trzeba wprowadzić żywność o niskim IG, poniżej wartości 50. tj. pełnoziarniste pieczywo i brązowy ryż, brokuły, fasolka szparagowa, szparagi, marchew, warzywa liściaste. Ponadto w diecie osób cierpiących na insulinooporność nie powinno zabraknąć spiruliny, czarnej kawy, kakao, a także zielonej herbaty, naparów z morwy białej i ryb morskich. Nie zaszkodzi też od czasu do czasu wykorzystać miłorząb japoński.

Warto przy tym zwracać uwagę na indeks glikemiczny całego posiłku i związanych z nim napojów, a nie tylko poszczególnych produktów.

W przypadku profilaktyki insulinooporności warto zwróćić uwagę na takie aspekty żywienia jak:

  • wprowadzenie do diety pokarmów o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego, a w szczególności różnego rodzaju warzyw,
  • ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych (wieprzowinę lepiej zastąpić wołowiną),
  • wprowadzenie do diety nasyconych, nierafinowanych olejów jak np. kokosowy,
  • unikanie potraw smażonych,
  • rezygnacja ze słodyczy oraz gazowanych, słodkich napojów,
  • spożywanie niewielkich posiłków,
  • ograniczenie spożycia alkoholu,
  • rezygnacja ze słodkich przekąsek między posiłkami,
  • unikanie łączenia węglowodanów i białka w jednym posiłku.
ŹRÓDŁA:
1.  https://www.webmd.com/diabetes/qa/what-does-insulin-resistance-mean
2.  https://www.healthline.com/health/diabetes/insulin-resistance-symptoms
3. https://www.healthline.com/nutrition/improve-insulin-sensitivity
4. https://www.healthline.com/health/type-2-diabetes/insulin
5. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes/prediabetes-insulin-resistance
6. https://www.healthline.com/nutrition/insulin-and-insulin-resistance